İklim değişikliğinin ve çevresel risklerin solunum sağlığı üzerindeki etkilerini azaltmaya katkı sağlamak amacıyla Sanofi ve Yuvam Dünya İklim Değişikliği İle Mücadele Derneği tarafından geliştirilen İklimden Nefese projesinin ilk adımı Gaziantep’te atıldı. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen proje, hava koşulları ve hava kalitesi verilerini sağlık verileriyle birlikte değerlendirerek KOAH hastaları için erken uyarı modeli geliştirmeyi amaçlıyor.
Projenin ilk araştırma bulguları ve ilk fazının yol haritası, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Sanofi Avrasya Bölge Başkanı Cem Öztürk, Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Eğilmez Kocabıyık ve Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Doç. Dr. Mikail Özdemir’in katılımıyla düzenlenen basın toplantısında paylaşıldı.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 3,6 milyar insan, iklim değişikliğine karşı yüksek derecede kırılgan bölgelerde yaşıyor. Aşırı sıcak ve soğuk, hava kirliliği ve toz taşınımı, solunum hastalıklarını ağırlaştırarak sağlık hizmetlerine duyulan ihtiyacı artırabiliyor. Dünya genelinde 2023 yılında 3,6 milyon kişinin yaşamını yitirmesine neden olan KOAH, ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer alıyor. Türkiye’de ise KOAH’ın da içinde bulunduğu solunum sistemi hastalıkları, TÜİK’in 2025 verilerine göre tüm ölümlerin yüzde 15,1’ini oluşturarak üçüncü sırada bulunuyor.
İklimden Nefese projesi kapsamında sıcaklık, nem, hava kalitesi, toz taşınımı ve sağlık verileri birlikte değerlendirilerek KOAH hastaları için riskli günleri önceden belirleyen bir erken uyarı modeli geliştirilmesi hedefleniyor. Projenin ilk fazında gerçekleştirilen ve çevresel koşulların sağlık üzerindeki etkilerini, bu etkilerin ne kadar süre sonra ortaya çıktığını inceleyen araştırmanın bulguları, modelin geliştirilmesine temel oluşturuyor.
Meteoroloji sistemleri ve e-Nabız ile entegre çalışması hedeflenen erken uyarı sistemiyle KOAH hastalarının sağlıklarını olumsuz etkileyebilecek zamanlarda gerekli önlemleri alarak günlerini güvenle planlayabilmesi, hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının da olası hasta yoğunluğuna karşı hazırlıklı olması amaçlanıyor. Gaziantep’te geliştirilecek modelin, doğrulama ve pilot uygulama süreçlerinin ardından farklı illerin koşullarına uyarlanarak yaygınlaştırılması planlanıyor.
Gaziantep, toz taşınımına açık konumu, sıcak ve kurak yazları ve hava kirliliğinin solunum sağlığı üzerindeki etkileri nedeniyle İklimden Nefese projesinin başlangıç noktası olarak seçildi. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün bölgesel değerlendirmesine göre, Türkiye genelinde yılda ortalama 9,2 olan güçlü veya aşırı tozlu gün sayısı, Gaziantep’in de yer aldığı Güneydoğu bölgesinde yaklaşık 25’e ulaşıyor.
Projenin bilimsel ayağını oluşturan İklimden Nefese projesi kapsamında yapılan araştırmanın ilk bulguları da koruyucu sağlık yaklaşımının önemini ortaya koyuyor. Gaziantep’te 2023–2025 dönemine ait 38.791 solunum hastalığı başvuru ve yatış kaydının incelendiği araştırmada, 12.883 kaydın KOAH ile ilişkili olduğu belirlendi. KOAH kayıtlarının yüzde 56,7’sini 65 yaş üzerindeki kişiler oluştururken, günlük ortalama başvuru ve yatış sayısı kış aylarında yazın 1,49 katına çıktı. Bu bulgular, özellikle ileri yaştaki KOAH hastaları için riskli dönemlere hazırlığın ve sağlık hizmetlerini bu doğrultuda planlamanın önemini vurguluyor
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.