Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı.
Buna göre, ihracat birim değer endeksi Eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 arttı. Endeks, gıda, içecek ve tütünde yüzde 0,2, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,6, yakıtlarda yüzde 59,9 ve imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 3,8 yükseldi.
İhracat miktar endeksi ise Eylül ayında yıllık bazda yüzde 7,8 arttı. Bu dönemde miktar endeksi gıda, içecek ve tütünde yüzde 17,6, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 11,6 ve imalat sanayinde yüzde 4,8 artarken yakıtlarda yüzde 18,6 azaldı.
İthalat birim değer endeksi Eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,7 yükseldi.
Endeks, yakıtlarda yüzde 52,4, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,4 ve imalat sanayinde yüzde 4,1 artarken gıda, içecek ve tütünde yüzde 1,4 geriledi.
İthalat miktar endeksi ise yıllık bazda yüzde 6,3 azaldı. Bu dönemde ithalat miktarı gıda, içecek ve tütünde yüzde 15,0, imalat sanayinde yüzde 1,6 artarken ham maddelerde yüzde 1,1 ve yakıtlarda yüzde 2,1 düştü.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre, ihracat miktar endeksi Ağustos ayındaki 145,3 seviyesinden Eylül ayında yüzde 0,1 artışla 145,5'e yükseldi.
Takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi ise yıllık yüzde 7,8 artarak 146,9 oldu.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi de Ağustos ayındaki 111,7 seviyesinden Eylül ayında yüzde 1,6 artışla 113,5'e çıktı.
Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 azalarak 110,3 seviyesinde gerçekleşti.
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, Eylül 2025'teki 92,7 seviyesinden 4,7 puan gerileyerek Eylül 2026'da 88 oldu.
Böylece ithalat birim değerlerindeki artışın ihracat birim değerlerindeki yükselişi aşması, dış ticaret haddindeki bozulmanın sürmesine neden oldu. Veriler, ihracat miktarındaki yıllık artışa karşın Türkiye'nin dış ticarette fiyatlar açısından daha dezavantajlı bir konuma geldiğine işaret etti.
Dış ticaret haddinin 100’den büyük olması ihracat mallarının fiyatlarının, ithalat mallarının fiyatlarına göre daha hızlı arttığını veya ithalatın ucuzladığını gösteriyor.
Değerin 100’den küçük olması ülke aleyhine olan biri duruma işaret ediyor. İthalat fiyatlarının ihracat fiyatlarına kıyasla daha hızlı yükseldiğini gösteriyor. Bu durumda ülke, aynı miktarda ithalat yapabilmek için eskiye göre çok daha fazla mal ihraç etmek zorunda kalması anlamına geliyor. Bu da dış ticaret dengesini ve milli geliri olumsuz etkileyebilecek bir durum yaratıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.