Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.
Kanunla, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yayımlandığı tarihte tasfiye işlemleri henüz tamamlanmamış yatırım fonlarının adil, şeffaf ve etkin biçimde tasfiye edilmesine yönelik esaslar belirlendi.
Düzenleme kapsamında, fonların malvarlığından hukuka aykırı yollarla çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fonlarda oluşan kayıp ve zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen tutarların fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin usul ve esaslar hüküm altına alındı.
Kanunun hükümleri, kapsamda belirtilenler dışındaki yatırım fonları için genel veya sürekli nitelikte bir tasfiye ve sorumluluk sistemi oluşturmayacak.
Düzenlemeyle ayrıca uygulamada kullanılacak bazı tanım ve kısaltmalara ilişkin hükümler getirildi.
Kanunun "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı hükmü uyarınca, fonların tasfiye işlemleri SPK'nın gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek.
SPK, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının belirlenmesini ve nakde dönüştürülmesini, değerleme yöntemlerini, fon pay sahipliğinin tespitini, ara ve nihai ödemeleri, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları düzenlemeye yetkili olacak.
Tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşlar, yatırımcıların çıkarlarını, piyasa koşullarını ve fon portföylerinin yapısını dikkate alarak hareket edecek. Bu kuruluşlar, fon varlıklarının korunmasını ve pay sahiplerinin ortak menfaatlerini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek.
Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiye sürecini geciktireceğinin SPK tarafından belirlenmesi halinde farklı satış yöntemleri uygulanabilecek.
Bu kapsamda Kurul, geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemlerinin kullanılmasına, geçici olarak farklı fiyat marjlarının uygulanmasına veya sermaye piyasası ve Borsa mevzuatında öngörülen diğer yöntemlere başvurulmasına karar verebilecek.
SPK, tasfiye ile görevli kuruluşların başvurusu üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satılmasına da izin verebilecek. Bu satışlarda, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak.
Kurul ayrıca Borsa içinden veya dışından varlık satın alan yatırımcıların söz konusu varlıkları belirli bir süre Borsada satmalarını ya da satış sonucunu doğuracak işlemler gerçekleştirmelerini sınırlandırabilecek.
Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu harcamalar düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına eklenecek.
Tasfiye işlemleri tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise aynı alacak için birden fazla ödeme yapılmasını önleyecek şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ve diğer ilgili kamu ve sermaye piyasası kurumları, düzenlemenin uygulanması için ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri talep üzerine SPK'ya, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin iletmekle yükümlü olacak.
Söz konusu kurum ve kuruluşlar, kendi mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi ve belge paylaşımından kaçınamayacak.
Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek.
TEFAS'ta işlemi gerçekleşmeyen yatırımcılar da tasfiye kapsamına alınacak
Kanunla, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmesine rağmen ilgili fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen işlemlere ilişkin düzenleme yapıldı.
Buna göre, 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a gönderilen ancak fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle tamamlanamayan talimatlar kapsamında katılma payları bloke edilen yatırımcılar da fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.
Öte yandan, Sermaye Piyasası Kanunu'nda yer alan "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali" ve "piyasa dolandırıcılığı" kapsamındaki fiilleri işlediği veya bu fiillerin işlenmesinde tasfiyeye konu fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kuruluşlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Kanunun "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüyle, yatırımcılara yapılacak ödemelerin hesaplanmasına ilişkin esaslar da belirlendi.
Fon varlıklarının nakde dönüştürülmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutarın, tasfiye kararından önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ve ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaması halinde, yatırımcıların net yatırım tutarları esas alınacak.
Net yatırım tutarı, yatırımcının fona yaptığı nakit girişleri ve fondan gerçekleştirdiği nakit çıkışları dikkate alınarak MKK tarafından hesaplanacak.
Hesaplamada, nakit giriş ve çıkışları tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak kıstelyevm yöntemiyle güncellenecek.
Fon pay sahibinin nakit girişlerinin çıkışlarından fazla olması durumunda, fondan yapılan nakit çıkışları ilk giren ilk çıkar yöntemiyle mahsup edilecek.
Düzenleme kapsamında, SPK tarafından belirlenen fonların yatırımcılarına, net yatırım tutarlarının endeksleme uygulanmadan hesaplanan bölümünü aşmamak kaydıyla ara ödeme yapılabilecek.
Buna göre, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutarın tamamı, 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme olarak verilebilecek.
Para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarı, hesaplamanın yapıldığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak.
Bu hesaplamada esas alınacak fon fiyatı, tasfiye ile görevli kuruluşlardan sağlanan bilgiler doğrultusunda ilgili gün için yapılan değerleme üzerinden Takasbank tarafından belirlenecek.
Dağıtılabilir nakdin, hesaplanan net yatırım tutarlarının veya ara ödemelerin tamamını karşılamaya yeterli olmaması halinde SPK, mevcut kaynaklardan mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının tam olarak yararlanmasını sağlayacak yöntemler belirleyebilecek.
Bu kapsamda Kurul, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlanarak ödeme yapılmasına veya bütün fon pay sahipleri için belirli bir asgari ara ödeme tutarı uygulanmasına karar verebilecek.
Ancak hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, ilgili tarihler itibarıyla hesaplanan hak ve alacaklarını ya da 1 milyon liralık ara ödeme üst sınırını aşan bir ödeme yapılamayacak.
Ara ödeme karşılığında yatırımcıların katılma payları iade edilmeyecek. Söz konusu payların iadesi, nihai tasfiye ödemeleri sırasında gerçekleştirilecek.
Kanunla, tasfiye kapsamındaki fonlardan daha önce ödeme alan kişilerin belirli tutarları gönüllü olarak iade edebilmesine de imkan sağlandı.
Buna göre, 17 Eylül 2026 tarihli SPK kararlarıyla tasfiyesine hükmedilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade ederek ödeme alan kişiler, elde ettikleri getirinin enflasyona göre güncellenmiş yatırım tutarını aşan bölümünü SPK tarafından ilan edilecek hesaplara isteğe bağlı olarak yatırabilecek.
Benzer şekilde, bu fonların portföylerinde bulunan ve SPK tarafından Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında değerlendirilen hisselerden kazanç sağlayan kişiler de elde ettikleri getirinin, alım maliyetinin ilgili dönem için TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimlerinin aritmetik ortalamasıyla güncellenmiş tutarını aşan kısmını genel hisse iade hesabına gönüllü olarak aktarabilecek.
İade tutarlarının hesaplanmasında kullanılacak dönem ve yöntem ile uygulamaya ilişkin diğer esaslar SPK tarafından belirlenecek.
Nihai ödeme aşamasında ise yatırımcıların tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla daha önce aldıkları tutarlar, kendilerine yapılacak ödemelerden mahsup edilecek.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.