Yeni çağın petrolü olarak görülen veri, artık hayatımızın her alanında. ‘Bir gün işe yarar’ düşüncesiyle arşivlenen ancak kontrolsüzce biriktirilen, analiz edilmeyen, güncelliğini yitiren kayıtlar, kopyalanıp unutulmuş müşteri dosyaları, eski e-postalar, hatalı ya da eksik bilgiler şirketlerin bulut depolamasını birer veri bankasından ziyade dijital çöplüğe çeviriyor. Dijital atıklar, şirketlere de görünmeyen ek maliyet kaleki oluşturuyor.
ABD merkezli bilgi teknolojileri araştırma ve danışmanlık firması Gartner’ın raporuna göre, kötü, eksik, çöp gibi düşük veri kalitesinin kurumlara yıllık ortalama maliyeti 12,9 milyon doları buluyor. Bu fatura, tek başına depo alanı kiralamak ya da satın almaktan değil, bozuk verilerin ayıklanması, hatalı verilere dayanın başarısız yatırımlar, operasyonel aksaklıklar ve müşteri kayıpları yer alıyor. IBM ise hatalı verilerin sadece ABD ekonomisine yıllık 3,1 trilyon dolar maliyete neden olduğunu hesaplıyor.
Dijital atıkların, ek maliyetin yanı sıra karlılıkları da etkiliyor. Experian’ın yaptığı araştırmalar da hatalı verilerin Amerikan şirketlerinin yüzde 88’inin kâr marjını doğrudan etkilediğini ve ortalama bir şirketin toplam gelirinin yaklaşık yüzde 12’sini kaybettiğine işaret ediyor. Yine uluslararası araştırmalar, dört şirketten üçünün veri analisti istihdam etmediğini gösterirken, veri yönetimi kuruluşu Veritas’ın araştırması da şirketlerin sakladığı verilerin yüzde 52’sinin işlevinin bilinmediği, yüzde 33’ünün gereksiz, önemsiz, eskimiş verilerden oluştuğuna dikkat çekiyor.
Çöp veriler karar alma süreçlerinde hatalı sonuçlara da neden olabiliyor. Teknoloji sektör temsilcileri, verilerdeki tutarsızlığın hatalı ödemelere, eksik faturalandırmaya, aynı verinin birden fazla girilmesinin gelir kaybına da yol açtığına işaret ediyor. Depolama alanları ve bulutu gereksiz dolduran dijital atıkların yedekleme masrafını artırdığını belirten sektör temsilcileri, ayrıca çalışma sistemleri ve arama algoritmalarının yavaşladığını, hatalı ve eksik verilerle yapılan analizlerin yatırım kararlarında yanlış sonuçlara da götürebileceği uyarısında bulundu.
Infotelica Bilgi Teknolojileri Yönetim Kurulu Başkanı Halil Kaya, aynı verinin birden çok tutulması, yanlış olması, çok fazla tekrarlanması, eksik ve hatalı yazılması, anlamlı olmaması, güncellenmemesi ve bağlantı kurulamamasının çöp verileri oluşturduğunu söyledi. Dünyada bu oranın yüzde 80’lere çıktığını, her üç veriden ikisinin çöp olduğunu dile getiren Kaya, bunun işletmelerin hafızasını da gereksiz bilgilerle dolmasına neden olduğunu ve sistemlerin hızını yavaşlattığına işaret etti. Kendilerinin bu çöp verileri temizlediğini söyleyen Kaya, işe öncelikle veriyi bir havuzda topladıklarını, sonra o verileri ayıkladıklarını belirterek, şöyle devam etti: “Verinin haritasını çıkarıyoruz, eksikleri, yanlışları düzeltiyoruz. Sonra olgunlaştırdığımız verileri yapay zeka ile analiz ediyoruz. Verinin büyüklüğünden çok, anlamlaştırmak olgunlaştırmak daha önemli. Yapay zekaya entegre edilen tüm veriler, analiz edilecek duruma geliyor.”
Doğru verinin gelire de katkı sağladığını söyleyen Kaya, “Eğer verileri doğru analiz eder, karar alma ve iş süreçlerine dahil edersek, bütçeye ilave yüzde 20- 25 arasında finansal gelir katkısı sağlayacaktır” dedi. Saklanan dijital verilerin doğru olmasının finansal sonuçlar ve yatırım kararları açısından da kritik önem taşıdığına işaret eden Kaya, şöyle devam etti: “Örneğin fiyatı 20 lira olan bir ürün, iki defa yazıldıysa bu bilançonuzda 40 lira olarak görünür. Yani mükerrer ve hatalı olduğu için yanlış kararlara da neden olabilir.
Ancak elinizdeki veri doğruysa yatırım kararlarınızda doğru ve verimli sonuçlara ulaşırsınız. O nedenle verilerin sağlıklı olması, doğru karar verilmesi açısından da kritik öneme sahip. Eksik, tekrarlanan, güncellenmeyen veriler yanlış kararlar alınmasına neden olabileceği gibi, işletmelere de yaklaşık yüzde 25 gizli maliyet oluşturuyor.” Son dönemde dijital atıkların temizlenmesine yönelik talebin arttığına işaret eden Kaya, büyük işletmeler ve KOBİ’lerin ağırlıklı olduğunu açıkladı.
-Yinelenen kayıtlar: Bir dosya, e-postanın veya müşteri kaydının birden fazla kopyalanması.
-Eksik ve hatalı veriler: Hatalı girilmiş telefon numaraları, eksik doldurulan formlar.
-Güncelliğini yitirmiş veriler: İşten yıllar önce ayrılmış çalışan dosyaları, geçerliliğini yitirmiş eski sistem yedekleri.
-Karanlık veri: Depolama alanında unutulan, analiz edilmeyen, sınıflandırılmayan dosyalar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.
