Türkiye'deki savunma sanayisi kuruluşlarının yabancı elektrikli otomobillerin tesislere girişine yönelik getirdiği güvenlik kısıtlamaları, Avrupa ülkeleri, ABD ve Çin'de casusluk ile veri güvenliği endişeleri doğrultusunda uygulanan tedbirlerle benzerlik taşıyor.
Elektrikli ve akıllı araçlarda bulunan çevre algılama, haritalandırma ve sürekli kayıt sistemleri, hassas bilgilerin korunması açısından risk oluşturabiliyor. Kamera, mikrofon, konum tespiti ve internet üzerinden veri paylaşımı gibi teknolojiler, özellikle askeri alanlar ve stratejik tesislerde güvenlik kaygılarını artırıyor.
Yeni nesil otomobillerin sensörler aracılığıyla çevrelerini görüntüleyebilmesi, bulundukları alanları haritalandırması ve elde edilen bilgileri üretici firmaların sunucularına iletebilmesi, kritik tesislerde istihbarat faaliyetleri ve veri sızıntısı ihtimalini gündeme taşıyor.
Bu risklere karşı ABD, Çin ve bazı Avrupa ülkelerinde yabancı üretim veya internete bağlı otomobillerin askeri alanlara girişine ilişkin farklı güvenlik tedbirleri uygulanıyor. Bazı ülkelerde ise yeni düzenlemeler üzerinde çalışılıyor.
Alınan önlemler kimi ülkelerde otomobillerin üretim yerine göre şekillenirken kimilerinde araçların veri kaydetme ve uzaktan bağlantı kurma kapasiteleri belirleyici oluyor.
Polonya ordusu, Şubat 2026'da Çin'de üretilen otomobillerin güvenlik koruması altındaki askeri tesislere alınmasını yasakladı. Kararın arkasında, araçların kamera, mikrofon, konum takibi ve veri toplama sistemlerinden kaynaklanabilecek istihbarat tehditleri bulunuyor.
Düzenleme, benzer veri toplama teknolojilerine sahip başka araçları da içine alacak şekilde genişletildi. Ayrıca askeri personelin görev telefonlarını Çin üretimi otomobillerin multimedya sistemlerine bağlamasına izin verilmedi.
Polonya ordusu, uygulamaların NATO müttefiklerinin savunma altyapısını korumak amacıyla benimsediği güvenlik tedbirleriyle örtüştüğünü açıkladı.
Çekya'da Çin menşeli otomobillerin bazı askeri alanlara girmesine ve bu bölgelerin çevresinde kullanılmasına sınırlamalar getirildi. Önlemler, Çin'de üretilen belirli Tesla ve Volvo modellerini de kapsıyor.
Ülkede faaliyet yürüten, Polonya merkezli ORLEN grubunun rafineri ve petrokimya şirketi de 11 Mart 2026 itibarıyla Çin üretimi otomobillerin dört stratejik sanayi tesisine girişini ve bu alanlarda park edilmesini yasakladı.
Almanya'da askeri ve istihbarat tesislerinde önlemler uygulanıyor
Almanya'da bazı askeri tesisler ile istihbarat kuruluşlarının yerleşkelerinde Çin yapımı otomobiller için park sınırlamaları bulunuyor.
Alman kamu yayın kuruluşları WDR ve NDR'nin araştırmasında, Çin'de üretilen araçların Potsdam yakınlarındaki Schwielowsee'de bulunan Alman ordusunun Operasyonel Komutanlığına ait otoparka alınmadığı belirtildi.
Bu otomobilleri kullananlar farklı bir park alanına yönlendirilirken Alman dış istihbarat teşkilatı BND'nin tesislerinde de benzer güvenlik uygulamalarına başvuruluyor.
Almanya Savunma Bakanlığı, bazı araç kategorilerinin özel güvenlik bölgelerine girişinin engellendiğini doğruladı. Ancak yasak kapsamındaki marka ve modellerin bilgileri güvenlik gerekçesiyle paylaşılmadı.
İngiltere'deki bazı savunma kuruluşları, elektrikli otomobillerin belirli askeri tesislerde kullanımına yönelik daha katı güvenlik tedbirleri uyguluyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı, Çin üretimi araçların ülkedeki bütün askeri tesislere girişini engelleyen merkezi bir karar bulunmadığını, ancak savunma kuruluşlarının kendi yerleşkelerinde ilave kısıtlamalara gidebildiğini bildirdi. Bakanlık, güvenlik gerekçesiyle uygulamaların ayrıntılarını açıklamıyor.
İngiliz basınında da Çin'de üretilmiş bazı otomobillerin askeri tesislere alınmadığı yönünde haberler yayımlandı.
İsviçre'de sürekli internet bağlantısı bulunan otomobillerin bazı hassas askeri tesislerin çevresinde kullanılmasına kısıtlamalar uygulanıyor.
İsviçre kamu yayıncısı SRF'nin aktardığına göre, Bern yakınlarında yer alan Zimmerwald Elektronik Harp Merkezi de bu güvenlik tedbirlerinin uygulandığı hassas tesisler arasında bulunuyor.
İsviçre Savunma Bakanlığı, önlemlerin içeriğine ilişkin ayrıntı vermezken güvenlik uygulamalarının tesislerin özellikleri dikkate alınarak belirlendiği ifade ediliyor.
Fransa'da askeri karşı istihbarat servisi DRSD'nin, Çinli BYD ile ABD'li Tesla'nın otomobillerinin askeri alanlarda oluşturabileceği casusluk tehlikelerine ilişkin uyarılarda bulunduğu basına yansıdı.
Bununla birlikte, söz konusu markaların araçlarının askeri tesislere girişini ülke genelinde yasaklayan, kamuoyuna açıklanmış resmi bir karar bulunmuyor.
ABD'de Çin bağlantılı otomobillerin askeri tesislerde doğurabileceği güvenlik tehditlerini önlemek amacıyla yasal adımlar atılıyor.
Temmuz 2025'te ABD Senatosuna sunulan yasa teklifinde, ulusal güvenlik bakımından riskli görülen bazı yabancı bağlantılı araçların askeri üslerde ve Savunma Bakanlığı tesislerinde kullanılmasının engellenmesi hedeflendi.
ABD'nin 2027 mali yılı savunma yetkilendirme yasa tasarısında da belirli yabancı bağlantılı otomobillerin 1 Temmuz 2027'den başlayarak askeri tesislerde kullanımını yasaklamaya yönelik hükümler bulunuyor.
Diğer taraftan ABD Ticaret Bakanlığı, Ocak 2025'te Çin ve Rusya bağlantılı bazı otomobil yazılımları ile donanımlarının ithalatını ve bu teknolojilere sahip araçların satışını aşamalı biçimde sınırlandıran düzenlemeyi kabul etmişti.
Yabancı elektrikli otomobillerin veri güvenliği bakımından oluşturabileceği tehditlere karşı önlem alan ülkeler arasında Çin de yer alıyor.
Çin yönetimi, 2021 yılında ABD merkezli Tesla'nın elektrikli otomobillerindeki kamera ve veri toplama teknolojilerinin ulusal güvenlik açısından risk taşıyabileceği gerekçesiyle bu araçların askeri tesislerde kullanımına sınırlama getirdi.
Çinli yetkililer, araçların çevreyi görüntüleme, konum ve kullanım verilerini saklama ve eşleştirilen cep telefonlarından bilgi toplama özelliklerine dikkat çekti.
Aynı süreçte Çin ordusu, Tesla kullanan askeri personel ile ailelerinin otomobillerini askeri bölgelerin dışında park etmelerini zorunlu hale getiren kurallar uyguladı.
Pekin ve Şanghay'daki bazı kamu kuruluşlarının otoparklarına da Tesla otomobillerinin girişine izin verilmediği bildirildi.
Ancak Çin Otomobil Üreticileri Birliği, Nisan 2024'te Tesla'nın veri güvenliği uygulamalarının ülkenin standartlarını karşıladığını duyurdu. Bu gelişmenin ardından bazı kamu kurumları ve askeri tesislerdeki sınırlamalar esnetildi.
Çin'de ayrıca kamu kurumlarında yabancı markalı bilgisayarların, işletim sistemlerinin ve akıllı telefonların kullanımına ilişkin veri güvenliği temelli kısıtlamalar da bulunuyor.
Rusya'da Ukrayna'daki savaşın etkisiyle askeri bölgeler, savunma sanayisi kuruluşları ve stratejik altyapı tesislerinde güvenlik tedbirleri sıkılaştırıldı.
Kritik alanlara giriş ve çıkışlar daha kapsamlı kontrollere tabi tutulurken elektronik cihazlarla görüntü, ses ve konum verilerinin kaydedilmesi ya da dışarıya iletilmesine ilişkin çeşitli sınırlamalar getirildi.
Savunma sanayisi tesislerine araç girişleri özel izinlere ve güvenlik denetimlerine bağlı olarak gerçekleştiriliyor. Bununla birlikte, yabancı elektrikli otomobillerin ülkedeki bütün savunma sanayisi tesislerine girişini engelleyen kamuya açık genel bir yasak bulunmuyor.
Rusya'da bilgi güvenliğini sağlama amacıyla ABD merkezli teknoloji şirketlerine yönelik de bazı kısıtlamalar uygulanıyor.
Savunma sanayisi şirketi Rostec'in de aralarında bulunduğu çeşitli kamu kuruluşları ve devlet şirketlerinde Apple marka telefon ve tabletlerin iş amacıyla kullanımı yasaklandı. Ayrıca kritik bilgi altyapılarında yabancı yazılımlara olan bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.
Türkiye'de ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEI), yabancı elektrikli otomobillerin yerleşkelerine girişini güvenlik gerekçeleriyle kısıtlıyor.
TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, konuyla ilgili daha önce yaptığı açıklamada, "Biz Türkiye olarak ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI olarak yabancı elektrikli arabaları artık kampüsün içine sokmuyoruz." ifadelerini kullanmıştı.
Akşit, bu otomobillerin çok sayıda kamera ve sensörle donatıldığını, söz konusu teknolojiler sayesinde çevrenin haritasının çıkarılabildiğini ve sistemlerin kontrolünün kendilerinde bulunmadığını vurgulamıştı.
Türkiye'deki bu uygulama, Polonya, Almanya, İngiltere ve Çin başta olmak üzere birçok ülkede bağlantılı otomobillerin neden olabileceği veri sızıntısı ve istihbarat risklerine karşı hassas askeri alanlarda alınan güvenlik tedbirleriyle benzerlik gösteriyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.