Küresel bir besin olarak makarnanın değerini, çeşitliliğini ve sağlıklı özelliklerini hatırlatmak ve tüketicilerde bilinç oluşturmak amacıyla Dünya Makarna Günü, her yıl 25 Ekim tarihinde kutlanıyor. Böyle özel bir günün kutlanması fikri ilk kez 1995 yılında Roma’da gerçekleşen Dünya Makarna Kongresi’nde Türkiye’yi temsil eden makarna sanayicilerinin önerisiyle gündeme geldi.
1997 yılında bu fikrin kabul edilmesiyle Dünya Makarna Günü,1998’den itibaren küresel çapta kutlanmaya başlandı. Her yıl bir ülkenin ev sahipliğinde düzenlenen kutlamaların ilki 1998 yılında İtalya’nın Napoli şehrinde, sonuncusu ise 2025 yılında İstanbul’da gerçekleşti. Bu yıl Dünya Makarna Günü kutlamalarına İtalya’nın Parma şehri ev sahipliği yapacak.
Bu yıl Pazar gününe denk gelen özel günün bir bayram havasında geçmesi için geniş aile sofralarının kurulması ve sofralarda makarnaya yer verilmesi öneriliyor. Ayrıca Dünya Makarna Günü kutlamalarına katılmak, sektörde faaliyet gösteren işletmeler ya da şirketler için önemli paydaşlarla bağlantı kurmak ve uluslararası düzeyde görünürlüğü artırmak başta olmak üzere çeşitli fırsatlar sunuyor.
Uluslararası Makarna Organizasyonu (IPO) verilerine göre 2025 yılında küresel makarna üretimi 17,6 milyon ton olarak gerçekleşti. Üretimin bölgelere göre dağılımında yüzde 34,4’lük pay ile AB üyesi 27 ülke ilk sırayı aldı. İkinci sırada yüzde 18,1’lik pay ile diğer Avrupa ülkeleri yer alırken, Orta ve Güney Amerika bölgesi yüzde 17,1 pay ile üçüncü sırada yer aldı. Bu bölgeleri yüzde 12,2 pay ile Kuzey Amerika ve yüzde 13,3 ile Afrika izledi. 2025 yılında kişi başına yıllık makarna tüketiminde ise 23,3 kilogram ile İtalya ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 17 kilogram ile Tunus, 13,4 ile Venezüella, 12,2 ile Yunanistan ve 10,1 ile Almanya takip etti. Türkiye’de ise kişi başına yıllık makarna tüketimi 7,5 kilogram seviyesinde olmakla birlikte sektör temsilcileri bu miktarın düşük olduğunu ve iç pazarda tüketimi artırmak için çalıştıklarını belirtiyor.
Küresel makarna pazarının büyüklüğünün 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 79 milyar dolar seviyesinde olacağı tahmin ediliyor. Pazarın 2034 yılına kadar yüzde 5,24’lük yıllık bileşik büyüme oranı (CAGR) sergileyeceği ve 120,13 milyar dolara çıkacağı öngörülüyor. Avrupa’nın hakim konumda olduğu makarna pazarının büyümesini sağlayacak eğilimler arasında yoğun yaşam tarzları nedeniyle pişirmeye hazır gıdalara olan talep ve Asya Pasifik bölgesinde Batı tarzı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaşması gösteriliyor.
Küresel makarna üretiminde güçlü konuma sahip Türkiye’de ise 2026 yılının ocak-eylül döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,8 artarak 756,6 milyon dolarlık makarna ihracatı gerçekleştirildi. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, yılın 9 aylık döneminde makarna ihracatı 1 milyon 274 bin ton olarak gerçekleşti. Türkiye’nin en fazla makarna ihraç ettiği ülke, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 80,8 artışla 123,8 milyon dolara ulaşan Somali oldu.
Somali’yi 71,64 milyon dolarla Gana, 64, 86 milyon dolarla Irak takip etti. İlk 10 pazar arasında Irak ve Burkina Faso’ya yapılan ihracatta yüzde 145’in üzerinde artış kaydedilirken Japonya, Çin ve ABD de öne çıkan pazarlar arasında yer aldı. Ayrıca sektör, ihracattaki büyüme hızıyla yeni yatırımları da devreye aldı. Böylece yakın döneme kadar 3 milyon ton civarında olan Türkiye makarna sektörünün toplam üretim kapasitesi, yeni yatırımlar ve mevcut firmaların kapasite artış yatırımlarıyla birlikte 4 milyon tona yükseldi. Üretim hacminde yaşanan bu gelişmelerin sektörün elini küresel pazarda oldukça güçlendirdiği belirtiliyor. Türkiye’nin üretim teknolojisi ve kalitesinde sektörün önde gelen ülkesi İtalya’dan hiçbir geri kalır yanı kalmadığını belirten sektör temsilcileri, bu durumun makarna satın alan ülkeler üzerinde olumlu ektisini gördüklerini dile getiriyor. Türkiye’nin bu durumda istenilen kalitede ürünü, talep edilen miktarda ve zamanda tüketiciye ulaştırma imkânı bulunuyor.
Makarna sektörünün ihracat verilerini değerlendiren TİM Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Nihat Uysallı, ihracat pazarlarında ülkelere göre farklı eğilimlerin yaşandığını belirtti. Somali ve Irak gibi önemli pazarlarda Türkiye’nin ticari konumunu güçlendirdiğini ifade eden Uysallı, Batı Afrika ülkelerinde ise farklı ihracat eğilimlerinin görüldüğünü söyledi. Nijer ve Burkina Faso’ya ihracat artarken Togo ve Nijerya’ya yapılan ihracatın gerilediğine dikkati çeken Uysallı, aynı bölgedeki ülkelerin bile farklı talep ve rekabet koşullarına sahip olabildiğini vurguladı.
Gana’ya ihracatta miktar artışının ihracat değerine aynı oranda yansımadığını belirten Uysallı, performansın yalnızca satış miktarı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti. Uysallı, güçlü olunan pazarlardaki ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve ihracatın gerilediği ülkelerde bunun nedenlerinin belirlenmesi gerektiğini ifade ederek, “Her ülkenin talep yapısına ve rekabet koşullarına uygun bir yaklaşım geliştirmek, üretim gücümüzü ihracat gelirine daha etkin biçimde yansıtmamız açısından önem taşıyor” dedi.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.