Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Karadeniz’de sivil gemi trafiğinin güvenliğini artırmaya yönelik önerinin Türkiye, Hindistan ve Mısır’la görüşüldüğünü açıkladı. Plana göre bu ülkelerin bayraklarını taşıyan ticaret gemilerine saldırılmaması ve gemilerin hem Ukrayna hem de Rusya limanlarına ulaşabilmesi hedefleniyor. Zelenskiy, Rusya’nın öneriyi kabul etmediğini belirtti. Moskova’nın plana ilişkin bağımsız ve resmî yanıtı ise henüz doğrulanmış değil.
Öneri, Karadeniz genelinde kapsamlı bir ateşkes beklenmeden belirli sivil gemilerin korunmasına dayanıyor. Ancak taraflar arasında imzalanmış bir anlaşma ya da uygulamaya konulmuş yeni bir deniz koridoru bulunmuyor. Ukrayna yönetimi, liman ve ticaret gemilerine yönelik saldırıların tarım ürünleri ihracatını sınırladığını, mevcut demiryolu, karayolu ve Tuna limanı güzergâhlarının deniz taşımacılığının kapasitesini karşılayamadığını savunuyor.
Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanlığına göre ülke eylülde 2,4 milyon ton tarım ürünü ihraç etti. Bu miktar, öngörülen potansiyelin yüzde 46’sına denk geldi. Tahıl ihracatı 1,4 milyon tonla hedeflenen hacmin yüzde 38’inde kalırken, yağlı tohum sevkiyatı 444 bin tonla yüzde 83’e, bitkisel yağ ihracatı 311 bin tonla yüzde 64’e ulaştı. Eylül ihracatının 1,3 milyon tonu Tuna limanlarından, 993 bin tonu demiryoluyla ve 120 bin tonu karayoluyla taşındı.
Ukrayna’nın derin su limanlarının bir pazarlama sezonunda yaklaşık 36 milyon ton tahıl taşıyabilecek kapasitede olduğu belirtiliyor. Tarım Bakanı Taras Vısotskiy, kısıtlamaların sürmesi halinde 2026-2027 pazarlama sezonunda 30 milyon tondan fazla tarım ürününün ihraç edilemeyebileceği uyarısında bulundu. Ukrayna ayrıca Avrupa Birliği’nden alternatif dayanışma hatlarının kapasitesini artırmasını ve ek lojistik maliyetler için en az 1,1 milyar euro destek sağlamasını istiyor.
Türkiye, 2022’de Birleşmiş Milletlerle birlikte Karadeniz Tahıl Girişimi’ne aracılık etmişti. Rusya’nın Temmuz 2023’te çekilmesiyle sona eren girişim kapsamında yaklaşık 33 milyon ton tahıl ve gıda ürünü taşınmıştı. Yeni öneri, önceki mekanizmadan farklı olarak üç ülkenin bayraklarını taşıyan gemilere karşılıklı güvenlik güvencesi verilmesini öngörüyor. Görüşmeler sürerken planın uygulanabilmesi için tarafların gemilerin güvenli geçişine ilişkin taahhütlerde uzlaşması gerekiyor.
Dünya ↗ · Başlık ve özet AI desteğiyle düzenlendi.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.