Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın brüt döviz varlıkları içindeki swap kaynaklı dövizlerin payı, 2023’te ulaştığı yüzde 67 seviyesinden son veride yüzde 7,7’ye geriledi. Böylece söz konusu oranda yaklaşık 59,3 puanlık düşüş gerçekleşti. Swap kaynaklı tutarın payı, önceki yüksek seviyesine kıyasla yaklaşık yüzde 88,5 azaldı.
2021’den 2024’ün ilk aylarına kadar ağırlıklı olarak yüzde 50 ile yüzde 65 arasında seyreden oran, 2024’ün ortalarına doğru yüzde 20’nin altına indi. Yılın sonlarına doğru yüzde 10-15 bandına gerileyen pay, 2025 boyunca dönemsel yükselişlere rağmen genel olarak yüzde 15’in altında kaldı; bazı dönemlerde yüzde 5’e kadar düştü.
2026’da da düşük seviyelerde dalgalanan swap payı, son veride yeniden tek haneli seviyeye indi. Bu oran, TCMB’nin her 100 dolarlık brüt döviz varlığının yaklaşık 7,7 dolarının swap işlemlerinden kaynaklandığı anlamına geliyor. 2023’te aynı tutar yaklaşık 67 dolardı.
Swap işlemleri, belirli bir süre için para birimlerinin karşılıklı değiştirilmesini ve vade sonunda ters işlemin yapılmasını içeriyor. TCMB bu kapsamda Türk lirası vererek döviz temin edebilir; vade sonunda döviz geri verilir ve Türk lirası alınır. Bu nedenle swap yoluyla elde edilen dövizler brüt varlıkları artırırken gelecekte yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerle bağlantılı oluyor.
Rezervlerin yapısındaki değişimi değerlendirmede brüt tutarın yanı sıra varlıkların kaynağı da dikkate alınıyor. Swap kaynaklı payın azalması, TCMB’nin döviz varlıklarında bu işlemlere dayalı finansman ağırlığının gerilediğine işaret ediyor. Swap hariç net rezerv ise net uluslararası rezervlerden swap yükümlülüklerinin çıkarılmasıyla hesaplanıyor.
Ekonomim ↗ · Başlık ve özet AI desteğiyle düzenlendi.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.