Kırmızı, sarı ve yeşil ışıklarla işleyen geleneksel trafik sistemine dördüncü bir renk eklenmesi öneriliyor. ABD'deki Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği model, otonom araçların birbiriyle iletişim kurarak kavşaklardaki geçişleri düzenlemesini amaçlıyor. Bu sistemde beyaz ışık, yeterli sayıda bağlantılı ve otonom aracın bulunduğu kavşaklarda devreye girecek. Araçlar, konum ve hız gibi bilgileri paylaşarak trafik akışını kendi aralarında koordine edecek.
Önerilen uygulamada beyaz ışık, kavşaktaki trafik yönetiminin otonom araçlar tarafından yürütüldüğünü gösterecek. Geleneksel araç kullanan sürücülerden ise önlerindeki aracı takip etmeleri beklenecek.
Öndeki araç ilerlerse: Sürücü hareket etmeyi sürdürecek.Öndeki araç durursa: Sürücü de duracak.Yeterli sayıda otonom araç bulunmazsa: Sistem, kırmızı, sarı ve yeşil ışıklardan oluşan standart düzene dönecek.
Böylece kavşaklardaki geçişlerin, araçlar arasında kurulan iletişim sayesinde daha verimli biçimde yönetilmesi hedefleniyor.
Beyaz ışık sistemine ilişkin bilgisayar simülasyonları, bağlantılı ve otonom araçların yoğunluğuna bağlı olarak kavşaklardaki bekleme sürelerinin yüzde 90'a kadar düşebileceğine işaret ediyor.
Gereksiz duruşların ve hızlanma-yavaşlama hareketlerinin azalmasıyla yakıt tüketiminin ve karbon emisyonlarının da düşürülmesi amaçlanıyor. Ancak elde edilecek sonuçların, trafikteki otonom araç oranına ve mevcut yoğunluğa bağlı olacağı vurgulanıyor.
Beyaz ışık uygulamasının hayata geçirilmesi için mevcut trafik altyapısının kapsamlı biçimde yenilenmesi gerekiyor. Trafik ışıklarının araçlarla doğrudan iletişim kurabilecek teknolojilerle donatılması, önemli bir maliyet oluşturabilecek. Bunun yanında sürücülerin yeni sinyal düzenini doğru anlaması, trafik kurallarının buna göre güncellenmesi ve sistemin gerçek yol koşullarında test edilmesi gerekiyor.
Otonom araçlar ile geleneksel araçların aynı kavşaklarda güvenli biçimde hareket etmesi de çözülmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.
Türkiye'de beyaz ışık sisteminin uygulanmasına yönelik mevcut bir zorunlu düzenleme bulunmuyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde kullanılan sensörlü ve kameralı kavşak sistemleri, trafik yoğunluğuna göre sinyal sürelerini değiştirebiliyor. Ancak bu uygulamalar, otonom araçlar arasında iletişime dayanan beyaz ışık modelinden farklı.
Sistemin Türkiye'de kullanılabilmesi için otonom araçların yaygınlaşması, araçlarla altyapı arasında iletişim kurulmasını sağlayan teknolojilerin geliştirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor. Beyaz ışık, şu aşamada tüm trafik ışıklarına eklenecek kesinleşmiş bir uygulama değil; geleceğin akıllı ulaşım sistemleri için araştırılan bir model niteliği taşıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.