Orta Doğu’daki çatışmaların enerji arzına yönelik endişeleri artırması ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarının yüksek seyretmesi, küresel piyasalarda kömüre talebi destekledi. Kış öncesinde enerji ihtiyacını güvence altına almak isteyen alıcıların talebiyle kömür fiyatları ton başına 150,40 dolara yükseldi. Kömür vadeli işlemleri son seansta yüzde 0,50 değer kazanırken fiyatlar aylık bazda yüzde 3,98, yıllık bazda ise yüzde 45,38 artış gösterdi.
Enerji arzındaki belirsizlikler, kömür fiyatlarının yaklaşık üç yılın zirvesine yakın seviyelerde seyretmesine yol açtı. Kömürün LNG’den yaklaşık yüzde 80 daha ucuz olması, elektrik üretiminde bu yakıta yönelimi artırdı.
Özellikle Asya ve Avrupa’da doğal gaz maliyetlerinin yükselmesi, kömürle elektrik üretimini yeniden gündeme getirdi. Kış mevsimi öncesinde ithalatını artıran ülkeler, enerji maliyetlerini sınırlamak amacıyla kömürü alternatif kaynak olarak değerlendiriyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), eylül ayında yayımladığı değerlendirmede, dünya genelinde kömür talebinin 2026 yılında rekor seviyeye ulaşabileceği öngörüsünde bulundu.
Avrupa ve Kuzey Amerika’da kömür santrallerinin kapatılması ve temiz enerji yatırımlarının yaygınlaşmasına rağmen, kömür elektrik üretimindeki yerini koruyor. Doğal gaz fiyatlarının yüksekliği ve arz güvenliğine ilişkin kaygılar, özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkelerde kömür talebini canlı tutuyor.
Dünyanın önde gelen kömür ihracatçısı Endonezya’da ihracata yönelik kısıtlamaların sıkılaştırılması, küresel arz üzerindeki baskıyı artırdı. Ülkenin kömür sevkiyatları ağustos ayında yüzde 23 geriledi.
Üretim kotalarındaki düşüş ve düzenlemelere ilişkin belirsizlikler, ihracattaki gerilemede etkili oldu. IEA, Endonezya’nın kömür üretiminin 2026 yılında 12 milyon tonun üzerinde azalmasını bekliyor.
Kömür fiyatlarındaki yükselişe doğal gaz fiyatlarındaki artış eşlik etti. 19 Ekim verilerine göre Avrupa doğal gaz fiyatları yüzde 0,81 artarak 88,26 seviyesine, İngiltere doğal gaz fiyatları ise yüzde 1,14 yükselerek 218,86 seviyesine çıktı.
Buna karşılık petrol fiyatları düşüş kaydetti. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,04 gerileyerek 107,62 dolara, ABD ham petrolünün fiyatı ise yüzde 1,74 düşüşle 99,65 dolara indi. Kömürün ton fiyatına ilişkin dördüncü çeyrek tahmini ise 153,32 dolar seviyesinde bulunuyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.