ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski arasındaki gerilim tırmanırken Kiev yönetimi, Washington'un askeri desteğini kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Trump'ın Rusya'ya yönelik adımları ve Ukrayna'ya yönelik baskısı, zaten ağır saldırılar ve yaklaşan kış nedeniyle zorlanan Kiev yönetimini kritik bir yol ayrımına getirdi.
Ukraynalı yetkililer, ABD ile ilişkileri koparmadan Trump'ın söylemlerine karşı çıkmaya çalışırken, sessiz kalmanın da ülkenin güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği görüşünde.
The New York Times yazarı Maria Varenikova yazdı; Oksijen derledi:
"Üst düzey bir Ukraynalı yetkili, durumu yaklaşan bir tsunami öncesinde seslerini duyurabilmek için ellerinde kalan son şansa benzetti. Trump ile yaşanan son gerilimden önce bile Ukrayna için işler zorlu görünüyordu.
Her gün düzenlenen saldırılar ülkenin enerji altyapısını ve ekonomisini harap ediyordu. Ukrayna'nın hava savunma sistemlerinin kapasitesi tükenme noktasına gelmişti. Zorlu bir kış yaklaşıyordu.
Ardından Trump, Rusya'dan dizel yakıt satın almak için harekete geçti, Rusya'ya yönelik yaptırımları kaldırdı ve Ukrayna'ya Rus petrol rafinerilerini vurmayı bırakması için baskı yaptı.
Ukrayna, Pentagon tarafından finanse edilen bir uydu internet ağında aniden kısıtlamalar uygulanmaya başlandığını, ABD'nin askeri istihbarat paylaşımında aksaklıklar yaşandığını ve Amerikan hava savunma önleme füzelerinin teslimatında gecikmeler olduğunu bildirmeye başladı. ABD'li yetkililer ise herhangi bir aksama yaşandığını reddediyor.
Gerilim pazartesi günü, Trump'ın 'Açıkçası Rusya, Ukrayna konusunda gayet iyi davrandı' ve 'Pek bir şey yapmıyorlar' demesiyle yeni bir boyuta ulaştı.
Oysa Birleşmiş Milletler'e göre Rus saldırılarında hayatını kaybeden veya yaralanan Ukraynalı sivillerin sayısı yeni rekor seviyelere ulaşmış, geçen ay bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 85 artmıştı.
Bununla birlikte, iki tarafın da ilişkileri tamamen koparmaya hazır olmadığına dair işaretler var.
Trump ile bir haftayı aşkın süredir söz düellosu yaşayan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, pazartesi günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile telefonda görüştü. Zelenski, salı günü ise Norveç'in başkenti Oslo'da Trump'ın barış elçisi Steve Witkoff ile bir araya geldi.
Yine de Ukraynalı liderler, Trump'ın Rusya'nın çıkarlarını Ukrayna'nın güvenliğinin önüne koyma konusunda artık öyle ileri gittiğini söylüyor ki sessiz kalmanın, seslerini yükseltmekten daha riskli olacağını düşünüyorlar.
Zelenski, geçen hafta ABC News'e verdiği röportajda, "İnsanların gerçekleri duyması gerekiyor" dedi. Ukraynalı liderin anlattığı gerçek ise Trump'ın diktatörlere yakınlık duyduğu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yanında yer alarak tarihin yanlış tarafında durduğu ve ona yardım ederek savaşı yalnızca uzatacağıydı.
Zelenski, Trump'ın saldırılarına nasıl karşılık vereceğine karar vermek zorunda kalan ilk dünya lideri ve sözde müttefik değil.
Kanada Başbakanı Mark Carney ve diğer bazı liderler gibi Zelenski de bu kez karşılık vermeyi seçti. Ukraynalı siyasetçiler ve analistler, taşıdığı tehlikelere rağmen bunun doğru bir karar olduğunu söyledi.
Ukraynalı güvenlik ve askeri konular uzmanı Mihaylo Samus, 'Trump bizi açıkça teslim olmaya zorluyor' dedi.
Ukrayna şimdiye kadar Trump'a karşı diplomatik ve temkinli bir üslup korumaya çalışmıştı. Şubat 2025'te Amerikan ve Ukrayna devlet başkanları arasında Oval Ofis'te yaşanan sert tartışmanın ardından Ukrayna, teşekkür ve övgü ifadelerine hızla geri dönmüştü.
Trump savaşı sona erdirmeye çalışırken Ukrayna, ABD ile ortaklığın korunmasının önemini vurgulamayı sürdürmüştü. Bir ay içinde Ukrayna, derhal ve koşulsuz ateşkes teklifinde bulunmuş, ancak Rusya bunu kabul etmemişti.
Ukrayna, o dönemde olduğu gibi bugün de ABD'nin sağlamaya devam ettiği hayati askeri desteğin ve istihbarat paylaşımının kesilmesini önlemeyi umuyor.
Trump konusunda alarm verdikten ve cephede Rus güçlerini durdurmayı sürdürmesine rağmen savaşta giderek kötüleşen durumunun sert gerçekliğiyle yüzleştikten sonra Ukrayna, şimdi gerilimi düşürmeye yönelebilir.
Zelenski, pazartesi günü Rubio ile görüştükten sonra sosyal medyada, 'Amerika'da adil yaklaşımları destekleyen herkese teşekkür ederim!' diye yazdı. Trump'ın adını ise anmadı.
Ukraynalı siyasi yorumcu Vitaliy Portnikov, Trump'ın saldırılarının Zelenski'yi çaresiz bir duruma soktuğunu söyledi. Ukraynalı lider zaman zaman Trump'ın kişiliğini hedef alsa da sahadaki gerçekleri vurgulamayı tercih etti.
Yönetimi de ABD'nin uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle Ukrayna'nın karşı karşıya kaldığı sorunları kamuoyu önünde kabul etti.
Zelenski, pazartesi günü hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi Partiden ABD'li Kongre üyelerinin katıldığı bir video görüşmesinde bu sorunları yeniden dile getirme fırsatı buldu. Muhtemelen amacı, ABD iç siyasetinden gelecek baskının Trump'ın daha ileri gitmesini engellemesini sağlamaktı.
Öngörülemez ABD Başkanı, Ukrayna'dan birkaç kez uzaklaşıp yeniden yakınlaştı ve benzer bir yön değişikliği daha yaşanabilir. Trump'ın Rusya konusunda attığı bazı adımları etkileyen ara seçimler, siyasi dengeleri yeniden altüst edebilir.
Ancak Portnikov, Zelenski'nin şu anda Hindistan'ı ziyaret eden Rubio ile görüşmesini olumlu bir işaret olarak değerlendirdi.
Portnikov, 'Ukrayna Devlet Başkanı, ABD'ye yönelik sert açıklamalar yaparken Dışişleri Bakanı'nın Asya ziyareti sırasında kendisiyle görüşmeye zaman ayırması, Trump yönetiminin ABD-Ukrayna ilişkilerinde bir kopuşa hazır olmadığını gösteriyor' dedi."
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.