2027 yılı merkezi yönetim bütçesi 16 Ekim 2026 günü TBMM’ne sunulacak. Bu Anayasal sorumluluk tarihini 2 gün önce Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz televizyonda duyurdu.
2027 yılı bütçesi nasıl çakılacak? Daha doğrusu bütçe nasıl bağlanacak? Hangi harcamalar ve hangi tutarda yer alacak? Gelirler ve özellikle vergi gelirleri nasıl şekillendirilecek?
Bu konuda aslında hafta sonunu beklemek gerekmiyor. Zira orta vadeli programlarda bütçenin ayak sesleri yer alıyor. 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi de 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’ın ekleri arasında yerini almış bulunuyor. 2027 yılı merkezi yönetim temel bütçe büyüklüklerini açıklamadan önce 2026 yılına bakalım.
2026 yılı bütçesine yansıyan harcama ve gelir rakamlarının 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Programında değişmiş. Yani bütçe ile hedeflenen 2026 öngörüleri, daha yıl bitmeden revizyona tabi tutulmuş.
2026 yılı bütçesinde harcamalar 18 trilyon 979 milyar lira olarak öngörülmüştü. Ancak yeni OVP ile bu rakam 19 trilyon 660 milyar lira olarak revize edilmiş. Yani bütçe harcamaları yaklaşık yüzde 3.6 oranında artışa tabi tutulmuş. Bu düzeltmeler veya revizyon alt harcama kalemlerine de farklı yansımış. Şöyle ki;
- Personel giderleri bütçede 4 trilyon 907 milyar lira öngörüldüğü halde yaklaşık yüzde 4 artış ile 5 trilyon 90 milyar liraya çıkarılmış.
- Sosyal Güvenlik Kuruluşları Devlet Primi giderleri 599 milyar lira iken yüzde 7,5 artış ile 645 milyar olarak revize edilmiş.
- Aynı şekilde mal ve hizmet alımları bedeli de 1 trilyon 249 milyar lira olduğu halde OVP ile 1 trilyon 512 milyar liraya yükseltilmiş, yani yüzde 21 artış yapılmış.
- Cari transfer kalemi yüzde 2,5 artış yönünde revize edilerek OVP’ye 7 trilyon 46 milyar lira olarak yansımış.
- Devletin yatırım harcaması olarak bilinen sermaye giderleri kalemi de 1 trilyon 312 milyar liradan 1 trilyon 782 milyar liraya çıkartılarak yüzde 36 oranında revize edilmiş.
2025 yılı faiz ödenekleri 1 trilyon 950 milyar lira iken 2025 bütçesinde revize edilmiş ve 2 trilyon 54 milyar lira olarak belirlenmiş.
2026 bütçesinde ise 2 trilyon 72 milyar lira olarak öngörülmüş iken yeni OVP’de bu rakam 2 trilyon 830 milyar liraya yükseltilmiş, yani yılı bitmeden faiz harcamaları yüzde 3’den daha fazla artışa tabi tutulmuş.
Bütçe gelirleri rakamı 2026 bütçesinde 16 trilyon 266 milyar lira olarak hedeflendiği halde yeni OVP ile 17 trilyon 28 milyar lira şeklinde revize edilmiş, yani bütçe gelirleri yaklaşık yüzde 5 artışa tabi tutulmuş.
- Aynı şekilde 2026 yılı vergi gelirleri de bütçe ile 13 trilyon 833 milyar lira olarak öngörülmesine rağmen yeni OVP ile 14 trilyon 586 milyar lira olarak belirlenmiş, yani vergi gelirleri yüzde 5’den de fazla artırılmış.
Sonuç itibariyle 2027-2029 OVP’sine yansıyan 2026 rakamlarındaki değişikliklere baktığımızda bütçe harcamalarının da bütçe gelirlerinin de daha yıl bitmeden revize edildiği anlaşılıyor. Harcamaların yüzde 3.6 ve gelirlerin de yüzde 5’in üzerinde farklılık sergilediği görülüyor. Harcama kalemleri içerisinde de devletin yatırım harcamalarıyla mal ve hizmet alımları ödeneklerinin ciddi olarak artış gösterdiği dikkat çekiyor.
Çok fazla ayrıntıya girmeden bu hafta sonu TBMM’ne sunulacak ve kamuoyuna da yansıtılacak 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi büyüklüklerini özetleyelim. 2027 bütçesinde hedeflenen bütçe harcamaları 27 trilyon 273 milyar lira. Bu rakamın izahı şu: 2026 orijinal bütçesine göre artış yüzde 3,7 ve yeni OVP metnine yansıyan artış ise yüzde 38,8.
Bu tablodan iki sonuç çıkıyor. Birincisi, 2026 yılı bütçesinin daha dolmadan revize ihtiyacına bağlı olarak yeni OVP ile düzeltilmesi. İkincisi de 2027 yılı enflasyon hedefinin göz ardı edilmiş olması. Gerçekten de ya 2027 yılı enflasyon hedefi yanlış ya da 2027 yılı bütçesinde bu hedef gözetilmemiş. Elbette bunu yapanlar konuyu çok iyi biliyorlar. O zaman da akla “acaba 2027 yılında seçim mi var?” sorusu geliyor.
Öte yandan 2027 bütçesinde hedeflenen bütçe gelirleri 23 trilyon 408 milyar lira. Bu rakamın izahı şu: 2026 orijinal bütçesine göre artış yüzde 44 ve yeni OVP metnine yansıyan artış ise yüzde 37,4. Özellikle vergi gelirleri bakımından konu çok daha çarpıcı. 2026 yılı bütçesine göre 2027 yılı bütçe vergi gelirlerindeki artış yüzde 44. Demek ki 2027 yılında ya enflasyona bağlı olarak ya da bilinçli bir şekilde dolaylı vergilere yüklenerek bütçenin finansmanı hedefleniyor.
Sonuç itibariyle 2027 yılı bütçesinin hizmet bütçesi olmaktan daha çok transfer bütçesi olduğu görülüyor. Transfer kalemlerinin başında da yüzde 14,6’ya ulaşan oranıyla faiz harcamaları geliyor. Yani aktarma mekanizması ve dolayısıyla frensiz borçlanmaya devam!...
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.