Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmî Gazete'de yayımlandı.
Karara göre, kamu işletmelerinin yatırım ve işletmecilik faaliyetlerinde verimlilik ve kârlılığın artırılması, kaynakların etkin kullanılması ve finansal risklerin yönetilmesi hedefleniyor. Program kapsamında kuruluşların yatırım, borçlanma gereği ve faiz dışı fazla hedefleri belirlendi.
Kamu teşebbüsleri arasında 2027 yılı için en yüksek yatırım hedefi 353 milyar 808,6 milyon lirayla TPAO'ya verildi.
TPAO'yu 122 milyar 744 milyon liralık yatırım hedefiyle Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), 75 milyar 684 milyon lirayla Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) ve 70 milyar lirayla BOTAŞ izledi.
Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ) ile Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün yatırım hedefleri ise ayrı ayrı 13,5 milyar lira olarak belirlendi.
TCDD Taşımacılık AŞ'nin 2027 yılı yatırım hedefi 45 milyar lira, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün hedefi ise 26 milyar lira oldu.
Programda kuruluşların finansman ihtiyaçlarına ilişkin hedefler de yer aldı.
Buna göre, BOTAŞ'ın 2027 yılı borçlanma gereği 311 milyar 869,4 milyon lira olarak öngörüldü. BOTAŞ'ı 246 milyar 152 milyon lirayla EÜAŞ ve 238 milyar 671,8 milyon lirayla TCDD takip etti.
TPAO'nun borçlanma gereği 120 milyar 56,5 milyon lira, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) 68 milyar 568,2 milyon lira ve TCDD Taşımacılık AŞ'nin 66 milyar 534,8 milyon lira olarak belirlendi.
Kararın ekindeki açıklamaya göre, borçlanma gereği sütunundaki pozitif tutarlar kuruluşların finansman ihtiyacını ifade ediyor.
Kamu teşebbüslerinin bütçe transferleri sonrasındaki faiz dışı fazla hedeflerinde TMO, 76 milyar 818,9 milyon lirayla ilk sırada yer aldı.
EÜAŞ için 37 milyar 861,4 milyon lira, TCDD için 22 milyar 618,5 milyon lira, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ (TÜRASAŞ) için 19 milyar 731,4 milyon lira ve Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) için 16 milyar 190,4 milyon lira faiz dışı fazla hedefi belirlendi.
Buna karşılık TPAO için 104 milyar 339,1 milyon lira, Devlet Malzeme Ofisi (DMO) için 6 milyar 262,4 milyon lira ve Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ için 3 milyar 225,3 milyon lira negatif faiz dışı fazla öngörüldü.
Kararla kamu teşebbüslerinin 2027 yılında uygulayacağı personel politikası da düzenlendi.
Buna göre, teşebbüs içi nakille personel ihtiyacının karşılanamaması halinde, 2026 yılında ayrılan personel sayısının en fazla yüzde 100'ü kadar açıktan veya naklen atama yapılabilecek. Ayrıca özelleştirme uygulamaları nedeniyle nakle tabi personel arasından, 2026 yılında ayrılan personel sayısının en fazla yüzde 10'u kadar atama yapılabilecek.
Söz konusu atamalar, KİT'ler ve bağlı ortaklıkları açısından Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüne tabi olacak.
Kararda, belirli istisnalar dışında 2027 yılında emekli yeni personel istihdam edilmeyeceği de hükme bağlandı.
Yeni işletme birimlerinin açılması, üretim kapasitesinin artması, faaliyet alanının genişlemesi ve araştırma-geliştirme çalışmaları gibi nedenlerle ortaya çıkan ilave personel ihtiyaçları ise ayrıca değerlendirilecek. Bu kapsamda yapılacak ilave atamalar, 2026 yılında ayrılan personel sayısının yüzde 75'ini aşamayacak.
Kararda sözleşmeli personelin başka kurumlara geçişine ilişkin düzenleme de yer aldı.
Buna göre, 1 Ocak 2027'den sonra sözleşmeli personel pozisyonlarına atananlar, işe başlama tarihinden itibaren üç yıl geçmedikçe, belirlenen istisnalar dışında mevcut kuruluşlarına veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanamayacak.
Bu kişiler, istisnalar dışında merkezi yerleştirme işlemlerine ve kararda belirtilen kurumsal sınav ilanlarına da başvuramayacak.
Kamu teşebbüslerinin 2027 yılında gerçekleştireceği hizmet alımları da belirlenen mali hedefler ve bütçe kısıtları çerçevesinde yürütülecek.
Hizmet alımlarının toplam tutarı ve personele dayalı hizmet alımlarında çalıştırılacak kişi sayısı, Hazine ve Maliye Bakanlığınca bildirilecek tavanları aşamayacak.
Yeni üretim tesisi kurulması, işletme birimi açılması veya faaliyetlerin genişlemesi gibi nedenlerle ilave hizmet alımına ihtiyaç duyulması halinde, mevcut hizmet alımı tavanında yüzde 15'e kadar artış için kamu teşebbüsünün yönetim kurulu, bu oranı aşan artışlar için ise ilgili bakanlık veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkili olacak.
Kararla kamu işletmelerinin kaynaklarını verimli kullanması, maliyetlerini azaltması, finansman ihtiyaçlarını yönetmesi ve kurumsal denetim mekanizmalarını güçlendirmesi amaçlanıyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.