Bloomberg’in Avrupa Komisyonu ve Basel Action Network verilerine dayandırdığı araştırmaya göre Türkiye, geçen yıl hem Avrupa Birliği hem de İngiltere için plastik atık ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu dönem Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarı yaklaşık 650 bin ton olarak hesaplandı. Çin’in 2018’de yabancı plastik atık ithalatını durdurması ve Avrupa’daki geri dönüşüm kapasitesinin yetersiz kalması, sevkiyatların Türkiye gibi ülkelere yönelmesini hızlandırdı.

Adana çevresindeki geri dönüşüm tesisleri, ithal plastiklerin çevreye karışmasıyla ilgili araştırmaların odağında bulunuyor. Bu yıl yayımlanan hakemli bir çalışmada, tesislerin aşağı kesimlerindeki su yollarında mikroplastik yoğunluğunun yukarı kesimlere göre 132 kata kadar yükseldiği belirlendi. Sanayi tipi plastik granülleri ile bazı polimerlerin yalnızca aşağı kesimlerde bulunması, araştırmacılar tarafından geri dönüşüm faaliyetleriyle ilişkilendirildi. Parçacıkların sulama kanallarıyla Seyhan Nehri’ne ve ardından Akdeniz’e ulaşabildiği belirtiliyor.

Atık ticaretinin çevresel maliyetleri Akdeniz genelinde de görülüyor. Marine Pollution Bulletin’de 2024’te yayımlanan araştırmaya göre Akdeniz, küresel mikroplastiklerin yaklaşık yüzde 7’sini barındırıyor ve denize her gün yaklaşık 730 ton plastik atık karışıyor. Türkiye’nin bu miktardaki payı yüzde 19,1 olarak hesaplandı. Araştırmalar, mikroplastiklerin deniz canlılarının yanı sıra tarım alanlarını ve insan gıda zincirini de tehdit ettiğine işaret ediyor.

Plastik ithalatı, geri dönüşüm sektöründe istihdam ve imalat sanayilerinde düşük maliyetli ham madde sağlıyor. Adana’daki bir tesisin sahibi Mehmet Başak, ithal edilen plastiklerin yaklaşık yüzde 80’inin geri dönüştürüldüğünü, kalan kısmın ise yakıt olarak kullanılmak üzere bir çimento fabrikasına gönderildiğini söyledi. Buna karşılık Avrupa Komisyonu, Türkiye’de deniz kirliliği, açık alanda yakma ve atıkların doğaya bırakılması gibi sorunların sürdüğünü bildirdi; denetim ve cezaların artırıldığını, ancak veri ve şeffaflık eksikliklerinin devam ettiğini kaydetti.

Avrupa Birliği’nin 21 Kasım’da OECD üyesi olmayan ülkelere atık ihracatını yasaklaması bekleniyor. Türkiye’nin OECD üyeliği nedeniyle bu düzenlemenin Avrupa’dan Türkiye’ye yönelen plastik atık miktarını artırabileceği değerlendiriliyor. Türkiye ise Antalya’da düzenlenecek COP31 kapsamında Sıfır Atık politikasını öne çıkarmayı, geri kazanım oranını 2025’teki yüzde 37,5 seviyesinden 2035’e kadar yüzde 60’a yükseltmeyi hedefliyor. Çevre örgütleri, bu hedeflerin plastik üretimi ve tek kullanımlık ambalajların azaltılmasıyla desteklenmesini istiyor.

Ekonomim ↗ · Başlık ve özet AI desteğiyle düzenlendi.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.