Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar, Gebze’deki İMES Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) sanayicilerle yaptığı görüşmelerde Çin rekabetinin sektör üzerindeki etkilerini gözlemlediğini belirtti. Munyar, Türk üreticilerin yalnızca fiyat konusunda değil, finansmana erişim açısından da dezavantaj yaşadığını ifade etti.
Bloomberg HT yayınında makine sektöründeki temel sorunlardan birinin rekabetçi fiyat oluşturmak olduğunu belirten Munyar, Çinli üreticilerin sunduğu finansman olanaklarının müşterilerin tercihlerini değiştirdiğini söyledi.
Munyar, sanayicilerin karşılaştığı tabloyu şu sözlerle anlattı:
“Makine sektöründe en büyük sıkıntı ne diyorlar? Makine sektöründe de fiyat tutturamıyorlar. Bir de özellikle Çin'in karşısında, Çin aynı zamanda finansmanla birlikte gelince, bizdeki diyelim ki yatırımlarda makine alacak, aşağı yukarı aynı fiyatta konuşuluyor fakat dönüyor bakıyor diyor ki: ‘Çin finansmanı da getiriyor. Ben zaten finansman bulmakta zorlanıyorum, onun için kusura bakma Çinli firmadan alıyorum.’”
Türk üreticilerin uzun yıllardır çalıştıkları müşterilerinden dahi bu nedenle uzaklaşmak zorunda kaldığını aktaran Munyar, bazı müşterilerin makine üreticilerine açıkça teklif vermemelerini söylediğini belirtti.
Munyar, müşterilerin yaklaşımını şu ifadelerle aktardı:
“Bize fiyat teklifinde bulunmayın. Daha doğrusu bize teklifte bulunmayın ki sizi kırmayalım. Bizim kaç yıldır ilişkimiz var, kaç yıldır sizden alışveriş yapıyoruz. Sizi kırmak istemeyiz, bizi bir süre rahat bırakın biz Çin'le alışveriş yapalım bu ara. Çünkü sizin fiyatlarınız yüksek.”
Çin rekabetinin somut örneklerinden birini de paylaşan Munyar, İMES Makine İhtisas OSB’de görüştüğü sanayicilerden birinin yaşadığı kaybı anlattı.
Munyar’ın aktardığına göre, Türkiye’nin büyük vinç üreticilerinden biri, 8 milyon dolarlık bir iş için anlaşma yaptı. Ancak teslimat hazırlıkları sürerken Çinli bir firma finansman avantajı ve daha düşük fiyatla devreye girdi ve işi aldı.
Munyar, sanayicinin yaşadıklarını şu sözlerle aktardı:
“8 milyon dolara bir firmayla anlaştım ve vinci göndereceğim, işte hazırlıklarımızı yaptık. Tak araya Çin girdi, Çinli firma girdi finansmanıyla birlikte, fiyatı da aşağı çekip aldığı işi götürdü.”
Bu örneğin, Çinli üreticilerin rekabet gücünün yalnızca üretim maliyetleriyle sınırlı olmadığını gösterdiğini belirten Munyar, finansmana erişimin de satın alma kararlarında belirleyici hale geldiğini vurguladı.
Türk sanayicisinin rekabet gücünü etkileyen unsurlardan birinin de döviz kurunun yatay seyri olduğunu belirten Munyar, enflasyonla mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini ancak uzun süreli maliyet baskısının ihracatçılar açısından sorun yarattığını söyledi.
Munyar, “Dövizin yatay seyrinde biraz onu destekliyor ki buna karşı değilim, mutlaka Türkiye'nin enflasyonla mücadelede bu yolculuğu yapması lazım, buna devam etmesi lazım” değerlendirmesinde bulundu.
Bununla birlikte, mevcut koşulların üreticilerin fiyat tutturmasını zorlaştırdığını vurgulayan Munyar, “Ama tabii uzun sürünce maliyet tutturma konusunda ihracatçılara, işte makinecilerde olduğu gibi ki diğer sektörlerde de var, bir sıkıntı yaşatıyor” dedi.
Munyar, bu sorunun çözümü için sanayicilerin ihtiyaçlarının dikkate alınması ve maliyet baskısını hafifletecek desteklerin devreye alınması gerektiğini ifade etti.
İMES Makine İhtisas OSB’de 371 firmanın üretim yaptığını belirten Munyar, bölgedeki sanayicilerin yaşadığı sıkıntıların istihdama da yansıdığını aktardı.
Munyar, yabancı bir otomotiv şirketine sinyal kolu üreten bir firmanın çalışan sayısının 450’den 70’e gerilediğini belirterek, üretimdeki daralmanın yalnızca tekstil ve hazır giyim gibi sektörlerle sınırlı olmadığını vurguladı.
Sanayicilerin bir yandan maliyet baskısıyla, diğer yandan uluslararası rekabetle mücadele ettiğini kaydeden Munyar, hükümetin sektör temsilcilerini dinleyerek adım atması gerektiğini söyledi.
Munyar, sanayicilerin rekabet güçlerini korumak için verimlilik artışına, robotlaşmaya, dijitalleşmeye ve yapay zekâ kullanımına da ağırlık verdiğini belirtti.
İMES Makine İhtisas OSB bünyesindeki mükemmeliyet merkezinde verilen eğitimler sayesinde fabrikalarda önemli verimlilik kazanımları sağlanabildiğini aktaran Munyar, bazı işletmelerde üretim süreçlerindeki eksikliklerin giderilmesiyle yüzde 20 ila yüzde 30 arasında verimlilik artışı elde edilebildiğini söyledi.
Bununla birlikte dijitalleşmenin istihdam üzerindeki etkilerinin de bulunduğunu belirten Munyar, şirketlerin verimlilik artışıyla birlikte çalışanlarını farklı alanlara yönlendirebildiğini ifade etti.
Munyar’ın değerlendirmeleri, Türk makine sektöründe rekabet sorununun yalnızca fiyatlardan ibaret olmadığını ortaya koyarken, finansmana erişim ve üretim maliyetlerinin de ihracatçıların uluslararası pazarlardaki konumunu belirleyen temel unsurlar arasında yer aldığını gösteriyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.