Gündem o kadar yoğun ki bazen önemli konulara değinmek ancak birkaç gün sonra mümkün olabiliyor. Örnek mi, sanayi üretimine ilişkin ağustos ayı verileri.
Sanayi üretimi uzun dönemdir pek iyi gitmiyordu. Ancak ağustosta daha olumsuz bir durum ortaya çıktı. Ağustosta ocak ayıyla birlikte yılın en yüksek üretim düşüşü görüldü.
Sanayi üretiminin ağır aksak da olsa ilerlemesini sağlayan zaten yüksek teknolojili ürünler üretimi ve bu çerçevede “diğer ulaşım araçları” başlığında yer alan hava araçları, ağırlıkla İHA ve SİHA gibi kalemlerdi. Bu kalemlerdeki üretim ağustosta çok yüksek oranda gerileyince toplam orana etki de büyük oldu.
Ağustosta toplam sanayi üretimi geçen yılın yüzde 1,9 altında kaldı ama imalat sanayindeki gerileme yüzde 2,5’i buldu. İmalat sanayindeki üretim gerilemesini böylesine büyüten en önemli etken “diğer ulaşım araçları” imalatındaki yüzde 26’lık düşüş. Bu üretim düşüşü, imalat sanayindeki yüzde 2,5’lik gerilemeye 1,1 puanlık etkide bulundu.
Hemen hemen her veride olduğu gibi sanayi üretiminde de aylık veriler eğilim için çok anlamlı olmayabilir. Önemli olan uzun vadeli değerlendirme yapıldığında ortaya çıkan durum.
En iyisi sanayi üretimini kısa vadeliden başlayarak uzun vadeliye doğru değerlendirmek:
Üretim ilk sekiz ayın yalnızca ikisinde geçen yılın üstünde gerçekleşmiş. Şimdi eylülle birlikte başka bir olumsuzluk ortaya çıktı. İlk bakışta “Ne ilgisi var” denilebilir ama şu fon vurgunu herkesin bir anda adeta kabuğuna çekilmesine, herkesin parayı daha az harcama eğilimine girmesine, şirketlerin daha temkinli hareket etmesine yol açtı.
Kaldı ki önümüzdeki dönemde çok daha belirgin hale geleceğine dönük işaretlerin alındığı, en azından algının o yönde pekiştiği bir özel sektör tahvil sorunu var.
Yetmezmiş gibi bazı işletmelerin kısa vadede para kazanmak uğruna paralarını söz konusu fonlara yatırdıkları da biliniyor. Şimdi o işletmeler ödeme güçlüğü içine girdikleri takdirde bu durum dalga dalga yayılan bir olumsuzluğa dönüşebilir.
Dolayısıyla sanayi üretiminin yılın son dört ayında öyle çok daha iyi gideceğine ilişkin bir emare ne yazık ki yok.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.