Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) 17 Ekim Dünya Yoksullukla Mücadele Günü kapsamında yayımladığı çalışmada, yoksulluk ölçümünde konut sahipliği, yaş ve bölgesel eşiklerin sonuçları nasıl değiştirdiği incelendi. Çalışmaya göre TÜİK’in hane gelirine dahil ettiği kira karşılığı, konut avantajını gösterse de hanelerin günlük harcamalarında kullanabildiği nakit bir gelir niteliği taşımıyor.
Kira karşılığı gelir hesabından çıkarıldığında Türkiye’nin 2025 yılı yoksulluk oranı yüzde 20,6’dan yüzde 23,2’ye yükseliyor. Bu sonuç, aynı kalemi hesaba katmayan Eurostat’ın Türkiye için hesapladığı yüzde 23,4’lük orana yaklaşıyor. Kira karşılığı sayesinde yoksulluk eşiğini aşanların sayısı da 2025’te 3,5 milyona ulaşıyor; bu kişilerin yaklaşık dörtte üçü ev sahibi, kalan bölümü kira ödemeden konutunda yaşayan hanelerden oluşuyor.
Kira karşılığı, özellikle yaşlıların yoksulluk görünümünü değiştiriyor. 65 yaş ve üzerindekilerin resmî yoksulluk oranı yüzde 17,2 iken kira karşılığı gelirden çıkarıldığında bu oran yüzde 28,2’ye çıkıyor. Aynı grubun kira karşılığı sayesinde yoksulluk eşiğini aşanlar içindeki payı 2019’daki yüzde 8,7’den 2025’te yüzde 30,8’e yükseliyor.
Kira karşılığının çıkarılması medyan geliri ve yoksulluk eşiğini de düşürdüğü için, çoğu kiracı yaklaşık 1,4 milyon kişi daha düşük eşik nedeniyle yoksul kabul edilmiyor. Bu iki yönlü etki, yoksul sayısında 2,1 milyon kişilik fark yaratıyor. Konut giderleri hesaba katıldığında ise yoksulluk oranı kiracılarda yüzde 37,2’ye, ev sahiplerinde yüzde 20,4’e ulaşıyor.
TEPAV, yoksulluğun daha kapsamlı izlenmesi için resmî oranın yanı sıra kira karşılığı hariç ve konut giderleri düşülmüş oranların düzenli açıklanmasını öneriyor. Çalışmada ayrıca ortak yoksulluk eşiğine göre bölgesel oranların, tüketime dayalı mutlak yoksulluk serisinin ve farklı hane gruplarını yansıtan enflasyon endekslerinin yayımlanması gerektiği belirtiliyor.
Ekonomim ↗ · Başlık ve özet AI desteğiyle düzenlendi.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.