ABD’de artan dizel fiyatları ve tedarik endişeleri üzerine Başkan Donald Trump, normalde kara yolu dışında kullanılan kırmızı boyalı dizelin kamuya açık yollarda geçici olarak kullanılmasına izin veren bir karar imzaladı. Karar kapsamında bu yakıta uygulanan federal tüketim vergisinin ödenmesi de yıl sonuna kadar ertelendi. Kırmızı dizel, çiftlik ve inşaat sahalarındaki ekipmanlarda kullanılıyor ve standart dizelle kimyasal olarak neredeyse aynı özellikleri taşıyor. Kırmızı boya, yakıt için kara yolu vergisinin ödenmediğini gösteren bir işaret olarak kullanılıyor.

Normal şartlarda ABD’de kamuya açık yollarda kırmızı dizel kullanımı yasak ve kuralların ihlali para cezasına tabi. Bu nedenle karar, yakıtın teknik özelliklerini değiştirmekten çok vergilendirme kurallarına geçici bir istisna getiriyor. Wood Mackenzie analisti Jim Mitchell’in aktardığı verilere göre arazi tipi dizel, ABD’deki toplam dizel tüketiminin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor; bu miktar yılda yaklaşık 18,2 milyar galona denk geliyor.

Karar, ABD’de dizel fiyatlarının yükseldiği bir dönemde alındı. Fiyatlar son haftalarda galon başına 6,53 dolarla rekor seviyeye ulaşırken pazartesi günü ortalama 6,32 dolar olarak kaydedildi. Metinde, fiyat artışında ABD ile İran arasındaki çatışmalar, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları ve küresel yakıt stoklarındaki düşüşün etkili olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar uygulamanın etkisini sınırlı görüyor. Kansas Eyalet Üniversitesi’nden Gregg Ibendahl, düzenlemenin benzin fiyatlarını düşürmeyeceğini ve ihracat yasağına kıyasla daha düşük etkili ancak daha güvenli olduğunu söyledi. Rystad Energy analisti Preben Sorli ise vergi avantajının bazı uygun kullanıcıları rahatlatabileceğini, ancak rafinerilerin yakıtı piyasa fiyatından satmayı sürdüreceğini ve temel toptan dizel fiyatının değişmeyeceğini ifade etti.

Federal verginin galon başına 24 sent olduğu dikkate alındığında, bu tutar 6,32 dolarlık fiyatın yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor. Vergi avantajının tamamı tüketiciye yansısa bile fiyatların eski seviyelere dönmesi beklenmiyor; ayrıca eyalet vergileri yürürlükte kalıyor. Kırmızı dizel uygulamasının Türkiye’de doğrudan karşılığı bulunmazken, Türkiye’de çiftçilerin mazot maliyetleri tarımsal destekleme mekanizmalarıyla karşılanıyor.

Habertürk ↗ · Başlık ve özet AI desteğiyle düzenlendi.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel yatırım tavsiyesi değildir.